serhed.net
  Menûya Kurdî 15/08/2005 - 13:36  
  Rûpela Serî
   Dîn û Ayîn
   Çand û Huner
   Çûrok û Pêkenî
   Helbest
   Pirtûk
   Nivîs
   Tendurustî
   Dîrok
   Arþîv
   Lînk
   E-Mail

 

Nexweşîya Eydsê ya gemar roj bi roj difire

Amedekar Dilbirîn Şerefdîn

Di dunê de, 37 mîlyon û 800 hezar mirovên bi nexwesîya gemar ya Eydsê ketîye hene.

Ji wan a 35 mîlyon û 700 hezar mirovên mezinin û 2 mîlyon û 100 hezar jî zarokin ku bi vê nexwesiya gemar ketine. Di sala 2003an de 4 mîlyon û 800 hezar mirv bi nexwesîya Eydsê ketine û ji vana 4 mîlyon mirovên mezin e û 630 000 hezar jî zarokin.

Tenê sala par 2 mîlyon û 900 hezar mirov ji ber nexwesîya Eydsê mirine.

Di dunyayê de herî zêde xelkê Afrîqa bi nexwesîya Eydsê ketine. Bi gorî Rapora Neteweyên Yekbûyî 37 mîlyon û 800 hezar mirov bi nexwesîya Eydsê dijîn. Tenê sala par yanî 2003an de 2 mîlyon û 900 hezar mirov ji ber nexwevîya Eydsê mirine.

Gurûba Lêkolînvanan ji 20 000 hezar Lêkolînvan, Pizîjk, sîyasetmedar, û pisporan pêk tên û bi gorî Rapora vê Gurûbê, li basûrê Sehrayê Afrîqayê 25 mîlyon mirov bi Eyds hene û Xelkê Afrîqa ji % 25 bi nexwesîya Eydsê di jîn.

Li Afrîka dweletên wek Zambîya, Zîmbawî û dewletrên dor û berê wan mirovên mezin yên navsal ku temenê wan di navera 35 û 49an dane zêde bi nexwesîya Eytsê ketine. Di navbera jin û mêaran de ferqekî mezin heye ku jin zêdetir ji vî nexwesîya gemar zerar dîtine. Ji % 57 jinên sal mezin û ji% 75 jî jinên ciwan û keç bi nexwesîya Eydsê ketine.

Pistî Afrîqa nexwesîya Eydsê Li rojhilatê Ewrûpa û li Asya dûr wekî Japonya, Tayland û dewletên wî cîwarî, tê dîtin. Li Ukranya ji % 1,4 pirosent mirovên maezin bi nexwesîya Eydsê ketine û her wusan li Ûris ji % 1,1 pirosent bi nexwesîya Eydsê ketine. Miletên Asya dûr ji % 3 pirosent bi vê nexwesîya gemar ketine.

Ew welatên Miletê wan Musulman e di Rapora Netewyên Yekbûyî de, cîh nagire. Yanî Li welatên ku xelkê wî Musulman e nexwesîya Eydsê nayê dîtin an jî hebe pirr kêm e. Ev yeka han jî girîngîya Ola Îslamê ya Pîroz dide xwîyakirinê. Ola Îslamê sembola baqijîyê ye. Exlaq, edeb, heya û paqijîya di Ola Îslamê de heye di tu Ol û tu Îdolojîyê de tune. Nexwesîya Eydsê ji gana bê sinor û ya hemcinsan peyda dibe. Mêr li gel mêr û jin li gel jin û hata li gel heywanan gan kirin, sedemê derketina vê nexwevîya gemar ya Eydsêyê ye

Çare: zewîcandin e! yek jin û yek jîyan e. Hin kes, mirov çewa pêlavan di guherîne ew jî wusan jin û mêran diguherînin. Mirov nizane ka ev jin an jî ev Mêr li gelkê rabûye û rûnitîye û ji nexewsîyê berîya an na.

 


Sala par li Japonya zêdetirî 34 hezar mirivî xwe întihar kirine

Japonya, 23/7 2004, Serhed.Net- Bi gorî rapora polîsên Japonyayê, li gor sala derbas bûyî xwe kustinên întiharî ji % 7,1 zêdetir bûye û di sala 2003an de 34 hezar û 427 mirovî xwe întihar kirine. Bigorî raporê, sedemin xwe kustinênên intiharî, piroblemên tendurustî, civakî û aborî ye.

Li Japonyayê ji salên 1978an û vir ve sala herî ku jimara xwe kustinên întiharî zêde bûye, sala 2003 ne. Li japonyayê ji % 45 mirov ji sedemên tendurustî xwe întihar dikin û yekem care ku li Japon jimara mirovên xwe ji sedemên aborî întihar kirine gihîst 8 hezarî. Û 8 hezar û 900 mirovî ji ber feqîrî û kiricalîyê û ne dayîn deyn û jîyanek ne serkeftî, xwe întihar kirine. Li Japonayê yek ji sedemê întiharê, nexwesîya Eydsê ye. Eyds li Japonyaê her dice roj bi roj zêdetir dibe.

Ger mirov li van statîstîkên dewlet û navnetewî dinihêre, gelekî tistin girîng bala mirovan dikisîne û divê mirov ji van lêkolîna hîkmet bigire. Li welatên ku xelkê wan ne Musulman e an jî ew kesên ku ji Ola Îslamê dûr ketine, piroblemên civakî, nexwesîya piskolojî, rûhî û xwe kustinên întiharî, zêdene. Sedema herî serekî di van pirobleman de, ne naskirina Xweda û bê par bûna ji hêjayê fitrîn e. Ji bona ku mirov bi hin nexwesî bê derman nekeve û derdê bê derman nebîne, Xweda, ji mirovan re Ol sandîye û hemî tistên ku fêda mirovan tê de heye helal kiri û ew tistên ku zerara mirovan tê de heye jî, heram kirîye.

Yek ji gunehê herî mezin ewe ku mirov qetla xwe bike sitûyê xwe, yani xwe bikuje an jî întihar bike. Di kirina gnehan de, Ol, rolek girîg digire. Kesên ku bawerîya wî bi Xweda hebe û bi rêbaz û sîstema Ola îslamê bawer be, wusan zû bi zû xwe întihaar nake, eger kiryarên întiharî hebe jî, pirr kêm e. Ji ber ku mirovên bawermend, dewlemendî û feqîrîyê yek ji dayîna Xweda qebûl dike. Dema mirovên bawermend dewlemnd dibin ji Xweda re hemd û pesindana dike û ger feqîr be jî dîsa ji Xweda re hemd dike û li ser feqîrîya xwe jî sebir dike û dibe " ebdek sabir"

Bi vî wayî girîngî û hêjaya sîstema Ola Îslamê bas xwîya dike. Li welatên ku xelkê wan Musulman e, pirobelmên civakî, malbatî, pîskolojî û rûhî pir kême hatanî mirov kare bêje tune ku ewqas kême.




 
Rûela Serî| Deftera mêvanan | Têkilî