serhed.net
  Menûya Kurdî  
  Rûpela Serî
   Dîn û Ayîn
   Çand û Huner
   Çîrok û Pêkenîn
   Helbest
   Pirtûk
   Nivîs
   Tendurustî
   Dîrok
   Arþîv
   Lînk
   E-Mail

 

Kêmasiya herî mezin, perwerdeya Zimanê Kurdî.

 

KSN/ 10/12 2005- Wisa diyar e ku êdî nîqaşên li ser çareserkirina pirsgirêka kurd ji rojeva tirka û çapemeniya wan dernekeve. Dê ev nîqaş ji rojeva wan dernekeve ji ber ku êdî gav bi gav ji awayekî bi awayan bixwazin ku pirsgirêka kurd çareser bikin an jî navekî lê bikin. Heta ku ji destê wan bê dê dema xwe bi nav lê dayînê derbas bikin. Piştî ku nav li pirsgirêkê bikin û hetanî wê gavê yên ku doza tiştina dikin mabin dê bixwazin bi awayekî herî bêzirar çend kurtêl/ perçe nan bavêjin ber kurda. Ev daxwaza wan e û li gorî sazbûyîna dewleta wan a îroj tiştekî gelek xweza ye ku wisa bikin.

Du tişt dikarin rê li ber vê xwegewgirandin û girankirina dewletê û bêxwestekiya wê ya li hember çareseriyê bigrin:

  1. ji zarokên heft salî ta kalên heftê salî, gelê kurd wek millet bi xwe bihese û bi yekawazî û yekparetî dest bi lêgerîna mafê xwe bike. Heke ev nuqteya hanê pêk were gelê kurd ji hêla polîtîk ve bidestxistina mafan de biser nekevin jî dê di pratîkê de serkeftîbin û bikaribin nimûneyên yeknetewbûnê bi gelek awayên dinê nîşan bidin û ji xwe dê bi awayekî eşkere jî ew rengên ku kurd doza wan dikin derkevin pêşberî çavan. Di vê derê de ta niha jî xetera herî mezin ew e, daxwaz û kiryarên me kurda hêj nebûne yek. Vê gavê gelek ji me yên ku daxwaza mafên herî req û radikal dikin jî di pratîkê de pêdiviya wan daxwaz û gotinên xwe bicîh naynin. Demekê li welêt hin grûbên Îslamî, bi taybetî ciwana ta nêzîkî destê sibehê nîqaşa avakirina dewleteke îslamî û tetbîqkirina hukmên Şerîetê dikirin û rêyên ku digihaştin wê derê digeriyan; berî nimêja sibehê jî di xew re diçûn û nimêja sibehê li wan diçû. Ji bîr dikirin ku avakirina dewleteke Îslamî jî ji bo hêsankirina jiyandina jiyaneke îslamî bû… îcar em wek kurd û bi taybetî yên ku li çi ji hêlên polîtîk û siyasî çi ji hêlên kulturî-Çandî de li çareserkirina pirsgirêkê digerin heke pêdiviyên kurdîtiyê ji vê gavê de bicîh neynin têkçûneke naye bexşandin e. di serê pêşî de divê em daxwazên xwe bi zimanê xwe bikin û hevûdû bi zimanê xwe serwext bikin. Ruhê kurdîtiyê û nasnameya zarokên xwe bi zimanê wan bi wan bidin naskirin. Çand û çîrokên kurdî bi alfabeya kurdî û zimanê kurdî bigihînin wan. Nîqaşên xwe yên felsefî  û fikrî bi zimanê xwe bikin û dara zimanê xwe bi vî awayî av bidin û geş bikin. ”Me dara zimanê xwe yê ku qabiliyeta xwe ya şênbûn û geşbûnê ya mîna Dara Tûbayê hebû bi avnedana bi bikarneanînê tût û rût hiştiye” gelek guliyên vê darê hêşk bûne û hişkbûna guliyên wê her berdewam e û rizgarkirina vê darê tenê di destê me de ye ku ew jî avdana wê ya bi bikaranînê ye.

Heke ev nuqteya hanê pêk were yanî êdî kurd di pratîka xwe de hebin, dê bi awayekî fitrî ev kuncîlê tengê ku dixwazin li kurda bikin biqete û mecbûr bimînin ku kuncîlên jê re dibin jê re bikirin an jî bidin dirûtanê. Ji bo kesên dîndar jî pirsgirêk her bi vî rengî ye. Heke piraniya civatê ji kesên oldar pêk tê tu dikarî behsa dewleteke anjî sîstemeke ku mafê van dîndaran bi awayekî herî xweşik diparêze û qanûneke bi dilê wan deynî na heke ew kesên dîdar tunebin ma gelo navê wê Qanûna Xwedê jî be dê li ser serê xelkê nebe mîna diktatoriyetê?

 

  1. Nuqtaya duyem, û çareya neçaran ew e ku qawetinî mîna Dewletên Yekbûyî yên Emerîka zextê bidin ser dewleta Yekpare, yek al û yek ziman da ku ew jî mecbûrî naskirina hin cografya, netew, ziman û alên dinê bimînin. Lê di vê derê de dîsa jî divê ku gelê kurd wek netew hêj bi giyanê kurdîtiyê hebe, li ser  lingê xwe be û  zanibe ku çi dixwaze…  


 

 

Çevkanî: serhed.net  Amadekar:  mucteba  Dem: 10 /12 2005           Seet11: 30





 
Rûela Serî| Deftera mêvanan | Têkilî