HIKUMATA AKP-ê Û HUKMÊ GENERALAN

 Lokman Polat

KSN/ 5/8 2005- Partîya mihafazakar û Îslamî AKP di hilbijartinan de bi ser ket, bû hikumet lêbelê nebû îqtîdar. Anku nebû desthilatdarê rasteqîn yê dewletê. Desthilatdarê dewletê yê eslî AsKP ye. Yanî Asker Partîsî ye. Dewleta kûr AsKP ye. Birêvebir û desthilatdarê eslî yê dewleta kemalîst ordîya kemalîst e. Hêzên kemalîst, ordu, dewleta kûr, partîya M. Kemal CHP, nîjadperest û þovenîstên tirk hemûyan bi hevre nehêþtin ku AKP bibe desthilatdar, anku bibe îqtîdar.

Dema hikumata AKP-ê hate damezrandin, berpirsiyar û birêvebirên vê partîyê hinek hêvî dane gel ku ew dê tiþtên baþ pêk bînin. Wan hinek gavên baþ ber bi demokrasîyê ve avêtin. Bi bandora yekîtîya ewropayê hinek zagonên antî-demokratîk rakirin û hinek zagonên baþ yên li gorê normê demokrasîyê derxistin. AKP-ê hedefa endambûna yekîtîya ewropayê da ber xwe û wan xwestin bi vê armancê bimeþin. Lê, ew di meþa xwe de likumîn û di pêkanînên xwe de xitimîn.

Li Tirkiyê hetanî ku pirsa netewa kurd neyê çareserkirin, Tirkiye nikare bibe demokrat, anku demokrasî nayê pêkanîn. Hikumeta AKP-ê dît ku ketina nav yekîtîya ewropayê wisa hêsan nîn e. Digel ji holê rakirina þkencê, parastina mafê mirovan û pêkanîna gelek tiþtên din yên demokratîk (ku wan vana jî pêkneanîne) divê pirsa netewa kurd jî bê çareserkirin.

AKP bi vî halê xwe nikare tiþtek bike. Pirsa netewa kurd tenê pirsa hikumetê nîn e, pirsa dewletê ye. Dewlet jî kemalîst e, nîjadperest e. AKP bi xwe jî bi tevahî ji çareserkirina vê pirsê re amade nîn e. Di serî de jî serokê AKP-ê û serokwezîrê Tirkiyê R. Tayyib Erdogan newêre xwe nêzîkê pirsa netewa kurd bide. Ew ji tehdîda generalan û dewleta kûr ditirse. Di gel vê tirsê jî, mentalîteya wî ya lênêrîna li pirsa netewa kurd jî nebaþ e. Serokê AKP-ê bi eslê xwe tirk nîn e. Ew Abaza ye. Ew dizane ku li Tirkiyê ji xeynê du milyon tirkmen û yorik, tirk tunin. Yanî ji 70 milyonan tenê 2 milyon tirk –tirkmen- in. Yên ku asîmîle bûne û xwe tirk dihesibînin bi eslê xwe, bi koka xwe ya netewî netirk in. R. Tayyib Erdogan Abazayekî ku asîmîle bûye û xwe tirk dihesibîne. Ew dixwaze ku kurd jî weke wî asîmîle bibin, lewre jî li bajarê kurdan li Sêrtê di axaftina xwe de asîmîlasyona kurdan diparêze.

AKP-ê pirsa netewa kurd hewalê generalan kiriye. Di pirsa doza kurd de, ji hêla fermî ve xwedî gotin ”genelkurmay” e. AKP jî zanê ku xwediyê dewletê ê eslî ordu ye. Komara tirkiyê bi destê orduyê, ji alî generalên nîjadperest ve hate damezrandin.

Împaratorîya Osmanî dewleteke bêmillet bû. Generalan xwestin bi riya asîmîlasyonê û zordariyê ji gel û miletên netirk milleteke tirk pêk bînin. Lê, bi ser neketin. Dewleta tirk weke dewleteke askerî/leþkerî pêk hat û parastvanê vê dewleta milîter jî ordu/artêþ bixwe bû. Partîyên sivîl dibin hukumet, lê nabin îqtîdar û nikarin hukim bikim. Niha AKP hukumet e, lê hikum hukmê generalan e.

Ampula AKP-ê ji alî generalan ve hatiye tefandin. Serokê AKP-ê li pêþberê dewleta kûr neçar maye û ji tirsa ”înqilaba leþkerê” li gor gotina generalan tevdigere. Di gelek waran de hukumeta AKP-ê na, general bi xwe desthilatdar in. Li Tirkiyê gelek tiþt li gor daxwaza generalan tê birêvebirin. Di mentalîteya generalan de ”askerî mantiq” heye û ev ”mantiq” dûrê eqilaye, rasyonal nîn e. General bi fikrên nîjadperest û faþîst yên kemalîst hatine perwerdekirin. Ew herdem li dijê demokrasîyê û mafê mirovan in. Generalên nîjadperest bi mentalîteya xwe ya þoven û nîjadperest ji pirsa doza netewa kurd re nikarin tu riyeke çareseriyê bibînin.

Herweha hikumeta AKP-ê jî bi dîtinên xwe û bi kapasîteya xwe nikare pirsa netewa kurd çareser bike. Lê, ew dikarin hinek gav bavêjin ku di demên pêþ de ji bo çareserkirina doza kurd bibe gavek e. Divê kurd jî wisa bikin ku dewleta tirk mecbûr bimîne gav biavêje.