|
||||||||||||||
|
Di dînê Îslamê de Reform KSN7 3/7 2005- Li gora hin kesên ku ji rêbaz û hîmê dînê Îslamê bêpar û dûrin, anjî zanînên wan derbarê Îslamê de kêm in, di her fersetê de behsa Reforman dikin û dibêjin; divê di Îslamê de Reform were pêkanîn. Li gora hinek Muslimanên ku kilasîk difikirin jî, tiştek binavê Reformê ne mumkine û divê li gora Îslama heyî ku wek rêbaz hatîye qebûl kirin, wê Musliman jîyan xwe berdewam bikin. Lê li gora hinek Muslimanên ku nûjen difikirin jî ne Reform, lê divê Musliman mentalîta xwe biguherînin. Vêca ji van hersî gurûbana kîjan rastin ka werin em bi hevdû re mêzekin.
Ewe kesên dijatîya dînê îslamê dikin û Îslam dibe asteng ji bona berjewendîyên wan ê şexsî û nikarin li gora nefs û şeytanên xwe bijîn, an jî bi nav Muslimanin lê jîyaneka ne Îslamî dijîn û nikarin Îslamê jî ji bin ve rakin, vêca di her firsetê de behsa Reforman dikin. Mexseda Van kesena we e ku Îslamê li gora dîtin û ramanên xwe biguherine. Heke van kesana Mefhûmê dînê Îslamê bizanîbûna, ne diketin vê şaşîtîya hana. Ji ber ku Xwedê Te`ala di Qurana Pîroz de waha dibêje; " Tu ( ya muhemed) di qanûnên ( sunetullah) Xweda de rastî tu guherînan nayê". Sûrê Fatir ayet 43. Sunetullah, qanûnên xwezayî (tebîî) ne û her wusan qanûn ku Xwedë Te`ala ji bona rêvebirina jîyana civakî şandîye, wek qanûnên xwezayî ne û ji bona pêk ve jîyaneka bi rûmet hatî şandin û guhertina wan ne mumkun e. 2. Gurûba Îslama mîrasî Bîr û bawerîyên Îslamî yên îroj li Rojhilata Navîn hene, bîr û bawerîyên mîrasî û kilasîk in. Gelekî bîr û bawerî û şîrovên ji alîyê Aliman ve hatine kirin, bêyî ku em li ser bikolin hemû rast hatine qebûlkirin. Êdî ne pêwîste ku derbarî wan nêrînan de kesek lêkolîn bike û terefê erênî û yê neyinî li gora roja îro raxîne ber çava. Li gora vê gurûbê, Fiqha Îslamê heye û Mezheb dîyarin û îştihad jî hatîye kirin, êdî pêwîstîya bi şirove û îştihadên nû tune. Dema mirov tiştek ji Alimên niha pirs bike, diçin bala xwe didin reya Mezheban ka kîjan Mazhebî di vî warî de çi gotîye. Lê ew bi xwe ji dizane ku ew şirove û îştihadên ku Mezheban kirine, hezar sal berîya niha hatîye kirin û şert ê mercên niha û yên wê demê jî wek erd û asman ji hev dûrin. Ev kesên xwedîyê vê mentalîte ne, ne bixwe pêşve diçin û ne jî dihêlin Meslimanên din pêşve biçin û dibin sebebê paşve mayîna Muslimanan. 3. Gurûba ku nûjen difikirin Kesên ku nûjen difikirn dibêjin; divê Îslam li gore şert û mercên vê demê were şîrovekirin û Îştihad û fetwayên li gora pirsgirêkên rojane û li gora rewşa aborî, civakî û sîyasî werin dayîn. Derê Îştihadê nehatîye girtin û Qur`ana pîroz her demî û li gora her bûyerî tê şîrovekirin. Bûyerek ku berî 500 salî qewumîye û Aliman bi gorî wê demê fetwa daye û Îştihad kirîye, divê ew li gora wê demê were dîtin. Lê ew fetwa li gora 500 sal berê hatîye dayîn, dibe ku ne li gora şert û mercên Îro be û dibe kû ew fetwa li gora îro xelet be jî. Ji bilî Qur`ana pîroz û sunetên Pêxember silavên Xweda li ser be, wekî din her bîr û bawer tên girtin û avêtin. Bîr û reya Mezheban ne hukmekî mutleq e ku her kesî girê bide ku divê herkes li gora wan Îştihadana bijîn. Dibe ku gelek jî reya Mezheban ne li gora dema me be. Dema mirovek bêje, ez vê Îştihada ku filan Alimî kirî yan jî ya filan Mezhebî qebûl nakim, gunekar nabe û nabe kafir. Mesela, Xwedê Te`ala bi tenê dikare hîmê `Eqîdê dayne. `Eqîde li ser hîmên ku li ser nayên munaqişekirn hatîye avakirin. Di dunê de bi tenê li ser ayetên Qur`ana pîroz nayên Munaqişekirin. Xwedê Te´ala di Qur`ana Pîroz de waha dibêje; " Aha, bi vî awayî me bi emrê xwe ruh (Quran) ji te re şand. Te, ( Ya muhemed) pirtûk çiye Îman çîye nizanîbû." şûra ayet/52 Çewa ev ayeta pîroz jî ji me re zelal dike ku Pêxember tiştekî derbarî `Eqîdê de nizanîbûye. Lê bi hatina Qur`anê, Pêxember yek biyek hîmê şerîet û tayîbetîyên Îmanê ji Quranê fêrbû. Bi vî awayî ew tiştên derbarê Îmanê de henin, ji bilî Qur`ana pîroz, nabin bingeh ji bona Îman û `Eqîdê. Bê guman her kesek di vir de hemfikirin ku Mezheban dînek nû çênekirine. Mezheban derbarî hin tiştên ku derbarî wî de Ayetek Qur`anê an jî Hedîseka Pêxember ya sehîh teneba, Îştihad dikirin. Lê dibe ku di Îştihada xwe de îsabet kiribin û di be ku xeletî jî kiribin. Dema mirov li Qur`ana pîroz û li Fiqha ku îro li ba me heye binêre, ferqa di navbera wan de dibîne. Di mesela murted de, di mesela recmê de, di mesla qederê de û di mesela nasix û mensux de û hwd.. Dema em di her meselê de bi tayîbetî di pirsa hiqûqî û `Eqîdê de bizivirin ser Qur´anê û çevkanîyên yekemîn Qur`an û yê duemîn jî sunetê Pêxember yê ku ne muxalifê hukmê Qur`anê be, wê çareserkirina pirsgirêkan hêsantir be û yekîtîyek di nava Muslimana de çêbe. Divê em mentalîta xwe li gora emr û ferman Qur`ana pîroz pêşve bibin. Qur`ana pîroz bersîva her tiştî dide û hertim mejûyê mirova nûjen dike. Xwedê Te`ala di Qyurana Pîroz de waha dibêje; " Me ev pirtûk ji bona zelalkirina her tiştî, ji te ( ya Muemed) re daxist". Sûrê Nehil ayet/ 89 " Me tu kêmasîyekî di Pirtûk ( Qur`an)ê de ne hîştî". Sûrê Enam ayet 38 Divê em mentalîta xwe li gor Qur`ana pîroz biguherîne, ne li gora Îştihad û şîroveyên ku berîya 1000 salî hatine kirin. Dilbirîn
|
|||||||||||||
|
