De ka hun jî bisekinin, way camêr dibêje ”hun hene”!

KSN/ 16/8 2005- Birêz Erdogan xwe li bêdengiyê danî bû, mîna ku mirov nexwaze li ser nexweşiyeke xwe ya kujer bifikire û hebûna wê qebûl bike. Wî jî bi zanebûn ev zirpirsgirêka hanê ku ji hêla hemû dinê ve dihat dîtin înkar dikir; an jî mîna çûkê hêştirme serê xwe dikir binê xweliyê ji bo ku nêçîrvanî  ew bedena wî ya mezin nebîne.

Lê na çênebû. Her ku diçû cîh li wî bi xwe teng dibû û êdî ew bi xwe jî pê hesiya  ku bi saya serê vî şerê heyî dixwazin lîstikekê bînin serê wî bi xwe jî, yên ku dar û ço di dest wan de û şer dikin hinekî dinî ku pêdiviya tu destûrwergirtinê ji wî nabînin;  lê yê ku hesab jê tê pirsîn ew e.

ji hêla fermî de rast e ku berpirsiyarî ya hukumetê ye, lê li tirkiyê, siyaset digel hêza xwe ya hinde mezin û yekpare ku destika gel li piştê ye em nikarin bêjin ku yên serdest û rêveber ew in. A rast dewleta tirkiyê herwekî ku tê zanîn ji roja ku saz bûye ta îroj timî di binê bandora rêveberiya eskeran de bûye.

Ez di wê baweriyê de me ku Erdoganî dît heke ew xwe bide ber çareserkirina pirsgirêka kurd nede ber, encam her yek tişte û dê tawanbariya vî şerê heyî yê vê paşiyê û kesên ku tên kuştin têkeve situyê wî û ji wî bêne pirsîn. Ji ber vê yekê ye ku wî bi nîvmêrxasî careke dinê hebûna pirsgirêka kurd binav kir.

Ya ji vê gotinê jî wêdetir herkes li wê hêviyê ye, gelo ka dê Erdoganî bi vê mêrxasiyê xwe bi rastî jî bide ber çareserkirina pirsgirêka kurd  yan wê ev gotin jî tenê mîna gotineke dilxweşkirinê bimîne. Ji xwe hemû gotinên xwe bicîh bîne jî ew ne tu bersîv e ji bo hêviyên gelê kurd û ji bo jibinî de çareserkirina pirsgirêka kurd. Yanî heta tu bêjî ”yek millet” tu nikarî pirsgirêka milletê kurd çareser bikî. Ji xwe hemû pirsgirêk ji çend milletbûnê derdikeve.  Dema ku kurd dibêje ez jî milletek im û dixwaze bi taybetmendiyên milletekî ji milletên dinê bê qebûlkirin hertişt belovacî dibe û ji ber vê xwesteka hanê dibin terorîst û cudaxwaz.

Lê digel her tiştî ne xerab e, ji hêla mejiyê tirka de ne xerab e, pêhesîn û bixwedaqebulkirina pirsgirêkeke bi vî rengî mirov dikare ji bo gava yekem bi erênî binirxîne. Ji xwe ji ber vê girîngiyê ye ku hema bêje piraniya tirkên ku destê wan pênûs digre û kesên ku gotina wan ji hêla çend kesan ve tê guhdarîkirin dest bi êrişa Erdoganî kirin ku wî şermezarî û xiyaneteke mezin bi netewa Tirk û dewleta Tirkiyê kiriye…

Bê gûman her ku gavên çareserkirinê bi goşt û hestî bibin dê êriş jî ewqas bêtir bibin. Ew ji hêlekê de têkçûn û hilweşîna kevneşopî û bingehên rizandî ku sîstem ta niha li ser wan dimeşiya ye û ji hêlekê de jî destpêka bihêzbûna dewleteke ji gelek neteweyan pêk tê ye.

Bêgûman heke ev mesrefên li vî şerê qirêj tên kirin bibin xizmet û biçin ber lingê milet dê rewş ji binî de biguhere. Tirk jî bi xêra çareserkirin û tehemmulkirina ji çareseriya wê re xwe fêrî jiyaneke demokrat û hemdem bikin. Û ji bo me kurda jî derfetek e ku em êdî dest bi lêgerîna çareseriyên pirsgirêkên xwe bikin. Yanî dema hilgirtina kar û barê ku dikeve ser milê me…

Ev serîdan û axaftina ji çend sed kesan re hat kirin bû mîna peymaneke nuh ya di navbera gelê kurd û tirk de û ji ber vê yekê jî bala hemû çapemeniya cîhanê jî kişand û li ser vê serîdanê li gelek rojname û televizyonan nivîs hatin nivîsandin û nûçe û şîrove derbarê wê de hatin ragihandin.

Digel ku daxwaza gelê kurd li tirkiyê herî qenc bi rêka federaliyê dikare bê çareserkirin, lê jiber rehperestiya li nav gelê tirk heye û sîstema neteweperesta ku deriyên xwe li guherînan girtiye, heke vê gavê zimanê kurdî li bajarên kurda bibin zimanê perwerdeyê dê gav û serkeftineke baş be.

Lê ta vê gavê hêj pirsgirêka gelê kurd bi awayekî dorfireh nehatiye binavkirin û dema ku hinek rabin bêjin ”em pirsgirêka kurd qebûl dikin ” gelo gotina wan tê wateya qebûlkirina çi? Hema li tirkiyê kurd û pirsgirêka kurd heye û bes?

Lê bi qansî ku mirov tê digihêje, bi hindikî jî be dê îcar Erdogan gavina bavêje û hin derînî nuh li ber çand û kultura kurdî veke.

Lê ya ji hemuyan girîngtir amadekirina navendên geşkirina çand û hunera kurdî ye. Yanî avakirina saziyan, ji bo ku gelê kurd digel çanda xwe weke netewekî bikaribe bimîne sedsalên pêşiya me.

Ev tiştên hanê bi derfetên dewletê dikarin bêne kirin û heke dewlet xwe bide ber vê yekê ji dil e; yan na heke dîsa hin derfetên mîna vekirina qursên zimanê kurdî bide û bêje bine kurd bi xwe naxwazin. Dibe ku gelek kurd ji derfetên ku bêne dayîn nexwazin îstifade bikin jî, lê dîsa gunehkarî ya dewletê ye, ji ber ku afirandina giyanên bi vî rengî ne jiberxwe de lê bi zanebûn û encama keda deh sala ya dewletê ye. Divê ku dewlet vê xeletiya xwe dîsa bi destê xwe sererast bike û alîkarî û derfetan bide gelê kurd ku ji nuh de karibin çanda xwe bi gelê xwe bidin hezkirin û zimanê xwe bikin zimanê rojane yê bikaranînê.

Der û dorê me kurda jî rûmeteke mezin dan çend gotinên ku kurd tê de derbas dibûn û yekser berê xwe dan PKKê ku de êdî çekan rawestîne.

Ji xwe sedem û daxwazeke pkk ya gelekî diyar ya ji bo şerkirinê digel ku tunebû dîsa jî li bakurê kurdistanê parastina mafê gelê kurd e(qe nebe wisa tê gotin), heke tiştek di vî warî de dikeve serpiyê pkk a rast vê gavê ew jî berpirsiyar in ku wê bicîh bînin. Ez jî dubare bikim mîna gelek kesan divê pkk careke din raweste û navberê bide pevçûn û kuştinê yanî li hember daxwaza berdewamkirina şer ya Artêşa tirk xwe bêdil bike û heta ji desta tê xwe bide alî.

Ya dinê divê tiştinî vê gavê ji bo tirkan gelekî bihistiyar in, nebin xwestekên sereke. Ji bo mînak ji dêvila hilgirtina posterên Ebdullah Ocalan rahiştina hin pankartên ku daxwaza Ocalanî û miletê kurd bi xwe ye...

Ma ne ew dixwazin gelê kurd yên ku li dijî şer û pevçûnê ne, xwe saz bikin û daxwazên xwe bi awayekî eşkere pêşkêş bikin. Naxwe ya ku tê daxwazkirin ne tiştekî fahş e û ji bo bicîhanîna vê gavê  divê kurd daxwazên xwe bi rêka rêxistinên xwe yên siyasî û civakî bi awayekî gelekî zelal bilêv bikin.

Bi hêviya ku herikîna xwîna belaseve raweste û gelên misliman yên rojhilata navîn mîna bira li mafê hevûdû miqate bin û kes çavsoriya li kesî neke.

Mucteba Baravî

mkurmanci@hotmail.com

Çevkanî:

Amedekar: