serhed.net
  Menûya Kurdî  
  Rûpela Serî
   Dîn û Ayîn
   Çand û Huner
   Çîrok û Pêkenîn
   Helbest
   Pirtûk
   Nivîs
   Tendurustî
   Dîrok
   Arþîv
   Lînk
   E-Mail

 

Çend Xalên Girîng

KSN/ 15/9 2005- Di 10ê Îlonê 2005an de Komela kurd ya Spånga li Stockholmê semînerek li ser bîranîna şoreşa şêx Seîd da. Semînergêr nivîsakrê bi nav û deng M. Emîn Bozaslan û yê din jî nevîyê Şêx Seîd û serokê HAK-PARê Ebdulmelîk Firat bû. Ji bona min ev cara yekem e ku semînerek waha bi rêk û pêk çêbûye û bi kurahî li ser  şoreşa sala 1925an hatîye sekinîn.

Ebdulmelîk Firat, bal kişand ser hin xalên girîng ku belkî ji alîyê gelek kesan ve hê nehatibû zanîn.

 Yek: Dihat gotin ku Fehmîyê Bîlal ji Şêx Seîd efendî xwestîye ku, em rêya tîranê ya ku ji Entabê di ser Mêrdînê re diçe Dîyarbekir xirab kin ku, dewleta Tirk di wê rêya hesin de eskêrn xwe di hewarîya eskerên xwe yên ldi Dîyarbekir de neyîne. Lê Şêx Seîd daxwaza Fehmîyê Bîlal qebûl nekirîye û gotîyî Firansa rê nada dewleta Tirk, ku eskerên xwe bîne Dîyarbekir

Lê Ebdulmelîk Firat vacîyê vê îdaya ku me li jor behskir, dibêje. Ebdulmelîk Firat, Şêx Seîd qasidek dişîne herema Entabê ku niha navê wî axayê nayê bîra min û ji axa dixwaze ku rêya tîranê xirab bike, lê axa qasidê Şêx Seîd dikuje û rê dide eskerên Tirk.

Firat, Şêx Seîd xiber ji mala Cemîl Paşa re dişîne ku rêya tîran ya kû ji Mêrdînê tê Dîyarbekir xirab bikin, lê mala Cemîl Paşa jî rê xirab nakin.

 Wusa tê zanîn ku ji bona rola Şêx Seîd di şoraşê de kêm bikin û yek ji sedmên têkçûyîna şoreşê jî, Şêx Seîd bi xwe ye, hin îdayên pûç û vala avêtine ortê

Dudu: Yek ji sedemên têkçûyîna şoreşa Şêx Seîd, dewleta Uris ya Kominîst bû. Xwdêgiravê dewleta Uris ya Kominîst li dijî wehşeta Kaptalizmê avabûbû, lê tu were binêre ku dewleta Uris li dijî Kurdan bi Kaptalîstan re li ser Mistefa Kemal li hevkirin û bi wasita Uris; Firansa rê da dewleta Tirk ku  eskerên xwe di Mêrdînê re derbasî Dîyarbeki kir.

Kurdan jî ji bona Kominîzmê ruhê xwe feda dikirin û ketibûn hemberîya hevdû ka kî ji wan zêde dîroka dewleta Uris û derbarê Kominîzmê de zanane.

Sisê: Dewletên roj ava ji ber Sultan Selahedînê Eyûbî, mafê Kurdan nedanê û Kurd di nava 5 dewletan de parvekirin. Firat, min gelek bi kesên Ewrûpî re xiberdaye ku, we çima Kurdistan waha perçekir û we hemû milet kir delet, lê mafê Kurdan nedan?.

. Wana waha bersîv dan min, Kurd mileteke serhişk in û Kurd bûn asteng ku me nikarîbû Qudus bigirta. Jiber vê yekêye, heke hûn Kurd bibûna dewlet we yê gelek rê bigirtana.

Çar: Ebdulmelîk Firat, min di jîyana xwe de sê -çar caran Mela Seîdê Kurdî dîtîye. Carek ez çûm Îsparta û Mela Seîdê Kurdî nexweşbû û nikarîbû çavên xwe vekira, dema ez dîtim çav lê bû wek şûş e û rabû rûniş û ez hemêz kirim.

Vegerîya ser telebên xwe û got: min ji were nedigot ev tiştên ku ez dibêjim û hûn dinîvîsînin, hemû merîfeta Medresên Kurdistanê ne.

Rojek min bihîst ku Mela Seîdê Kurdî hatîye Enqerê û li Oltêlê dimîne. Telefonê min kirin ku  Mela Seîdê Kurdî dixwaze Şêx Elîriza bibîne. Wêdemê Şêx Elîriza û Şêx Selahedîn her dû apên min ji hatibûn Enqerê. û mêvanin min bûn.

Min ji apê xwe re got ku Mela Seîdê Kurdî hatîye Enqerê û dixwaze ku we bibîne. Apê min Şêx Elîriza got. dema ew nexweşe em ê herin wî li Oltêlê bibînin.

Em çûn Otêlê û me hevdû dît. Apê min Şêx Elîriza ne mirovek sofî bû û bi tiştên tesewufê ve jî eleqeder nedibû. Şêx Elîriza, ji Mela Seîdê Kurdî re got: di nava kitêbên te de hin tiştên bîde û xurafe henin; weke hurûfên Ebcedîye û tiştên din. Ev çine, qet kêfa min ji tiştên waha re nayê.

Mela Seîdê Kurdî, waha bersîva Şêx Elîriza da û got: ji sala 1957an û vir ve min tu tiştek nenivîsîye çi nivîsîbin van telebên min li ser navê min nivîsîne. Ez ê ji vna re bêjim ku wen tiştên xurafa li ser navê min nenivîsîne.

Firat, lê heke miletê Tirk ew çend kitêbên Mela Seîdê Kurdî ninivîsandina û lê xwedê derneketina, niha kesî ji me navê Mela Seîdê Kurdî nizanîbû û hatibû ji bîrkirin. Ez çima vîya dibêjim; lewra em kurd li mezinên xwe xwedî denakevin.

.

 

Çevkanî:  Serhed.Net   Amadekar:   Dilbirîn        Dem:   15/9 2005         Seet: 12:30





 
Rûela Serî| Deftera mêvanan | Têkilî