serhed.net
  Menûya Kurdî  
  Rûpela Serî
   Dîn û Ayîn
   Çand û Huner
   Çîrok û Pêkenîn
   Helbest
   Pirtûk
   Nivîs
   Tendurustî
   Dîrok
   Arþîv
   Lînk
   E-Mail

 

Analiz- Heta niha di bazara li ser destura Îraqê de yên serkeftî Kurd in

KSN/ 27/8 2005- Keşmekeşîya li ser destûra Îraqê di navbera ereban bi xwe da ne. Nakokîyên ku  li ser ne li hevkirî ji kurd û ereban bêtir, di navbera erebên sunî û şîîyan da ne. Xalên girîng yên ku zêde dibe sedama munaqişan; pirsa federalîyê, têkilîyê dîn û dewletê û di desturê de hatîye bi cîkirin ku hizba bees wekî hizbeke terorîst e.

Serokê Parlamentoya Îraqê Hacim Heseni, do ragihand ku heke erebên sunî destura ku kurd û şîîyan li ser li hev kirine red bikin jî; wê sibê desturê di Parlamentoyê de bkin ber dengdanê.

 

Daxwazên Sunîyan

- Pirsa Federlîyê şîîyan bimîne li benda biryara Parlamentoya nû yak wê were hilbijartin, lê Federalîya Kurdistanê ne di nav vê daxaza wan da ne ji ber ku sunî Federalîya Kurdistanê qebul dikin.

- Partîya bess weke partîyek terorist nekeve destura Îraqê.

- Bin gehe destura Îraqê ji dînê Îslamê be

- Îraq ji ometa ereban be

- Navê Îraqê neyê guhertin

Hetanî niha dema mirov berê xwe dide pêşdeçûyînên li Îraqê, lehengê vê bazarê kurd in.  Di  dan û sitandinên di bazara li ser destura Îraqê de, kurdan rêyeka gelekî rast dan  pêşîya xwe û bi zanabûn û hostayî, daxwazên xweyên sereke di dsturê de bi cî kirin.

Pirsên sereke ji bona kurdan, pirsa Federalî, pirsa çarenivîsa xwe, pirsa Kerkukê, pirsa pêşmerga û wekî din gelekî hebûn. Lê Kurdan, ji bona hin tiştan bidin qebûlkirin, ji hin daxwazên xwe hatin xwarê, wekî pirsa çarenivîsê.

 Îroj em bala xwe didinê ku ne erebên sunî û ne jî yên şîî li dijî Federalîya Kurdan dernakevin, pirsa pêşmergan hatîye qebûl kirin û wê pêşmerge hêzên parastina Kurdistanê bin. Pirsa Kerkukê, piştî bicîanîna mada 58an, û sala 2007an de wê  li ser qedera Kerkukê referandûm çêbe û xelkên  Kerkukê kuderê xwestin wê bi ser wê ve bin.

Nakokîyên erebên sunî li gel şîîya ne, ji ber ku sunî li dijî Federalîya başûrê Îraqê ya şîîyan derdikevin. Erebên sunî baş dizanin êdî kurd nabin malê Îraqê û wê her rojek ji Îraqê cuda bin. Lê erebên sunî naxwazin şîî bibin Federal û serkanîyê başûr yên di herema şîîya da ne, ji destê wan biçin.

Federalîya Îraqê li gora daxwaz û dilê şîîya ne jî. Heke sibê hatû Îraq perçebû, wê şîî jî dewleteka Îslamî îlan bikin. Ji bona erebên şîî wekî yên sunî zêde negirênge ku jêderê destura Îraqê dînê Îslamê be; ji ber ku şîî dizanin ku li gel Kurdan bi her awayî ne mumkune ku dewleteke Îslamî avabikin. Lê heke herema wan bibe Federal, wê bê minetî dewleteke Îslamî ya şîî avabikin.

 

Çevkanî:      Amadekar:   Dilbirîn          Dem:   28/8 2005                 Seet:00:30





 
Rûela Serî| Deftera mêvanan | Têkilî